Ишонч қоғози: қандай расмийлаштирилади ва турлари қандай

Ишонч қоғози сизнинг ўрнингизга бошқа одам бирор иш қилиши керак бўлган ҳар сафар керак бўлади: ҳужжат олиб келиш, машина сотиш, банкда ёки судда манфаатларни ифода этиш. Ишонч қоғозини қандай расмийлаштириш ва унинг қандай турлари борлиги деган савол тўсатдан туғилади — одатда сафар ёки шошилинч иш арафасида, ўзингиз шахсан бора олмаганда.

Ишонч қоғозининг қандай турлари бор, уларни нотариусда қандай расмийлаштиришади, нимани ишониб топшириш мумкин ва режалар ўзгарса уни қандай бекор қилишни кўриб чиқамиз.

Қонун ишонч қоғози орқали топширишга рухсат берадиган аниқ ваколатлар рўйхатини нотариусдан аниқлаштирган маъқул — улар аниқ вазиятга боғлиқ.

Ишонч қоғози нима ва қачон керак бўлади

Ишонч қоғози — бир одам, ишонч билдирувчи, бошқасига, вакилга, ўз номидан ҳаракат қилишга рухсат берадиган ҳужжат. У ишонч билдирувчи шахсан бўла олмаганда керак: бошқа шаҳарга кетган, касалхонада ётибди, иш билан банд, чет элда яшайди.

Одатий маиший ҳолатлар: почта ёки ҳужжат олиш учун, машинани бошқариш учун, квартира сотиш учун, давлат идоралари ёки банкда манфаатларни ифода этиш учун ишонч қоғози. Алоҳида ҳолат — компания номидан банкдан кредит олиш учун ишонч қоғози, бунда шартларни NARXTOP даги кредитлар бўлимида солиштириш қулай.

Ишонч қоғозининг қандай турлари бор

Ишонч қоғозидаги ваколат қанчалик кенг бўлса, вакилни шунчалик эҳтиёткорлик билан танлаш керак — бош ишонч қоғози одамга ҳаётингизнинг жиддий масалаларига кириш имконини беради.

Нотариусда ишонч қоғозини қандай расмийлаштириш керак

1. Вакил айнан қандай ҳаракатларни бажариши ва қанча муддатга кераклигини белгиланг.
2. Паспортларни — ўзингизникини ва вакилникини, мол-мулкка тегишли бўлса унга оид ҳужжатларни олинг.
3. Нотариусга вакил билан бирга келинг ёки унинг иштирокисиз расмийлаштириш мумкинлигини олдиндан аниқлаштиринг.
4. Нотариус матнни тузади, оқибатларини тушунтиради ва ҳужжатни тасдиқлайди.

Тасдиқлаш учун тўлов олинади, унинг миқдори ишонч қоғози турига боғлиқ ва конторада аниқлаштирилади. Нотариус ва бошқа керакли хизматларни NARXTOP даги хизматлар бўлимидан топиш қулай.

Машина учун ишонч қоғози керакми

Машина сизнинг номингизга эмас, лекин сиз унда юрсангиз, ишонч қоғози буни қонуний асосда қилаётганингизни тасдиқлайди. Машинани ишонч қоғози орқали сотишда айниқса эҳтиёт бўлиш керак: битим тегишли тартибда қайта расмийлаштирилмагунча, ҳуқуқий эгаси машина кимнинг номига ёзилган бўлса, ўша бўлиб қолади. Харид ёки сотиш учун вариантларни NARXTOP даги югурган машиналар бўлимида кўриш, кредит бўйича тўловни эса NARXTOP калкуляторида олдиндан чамалаш мумкин.

Ишонч қоғозини бекор қилиш мумкинми

Ҳа, ишонч билдирувчи ишонч қоғозини исталган пайтда, вакил рози бўлиш-бўлмаслигидан қатъи назар, ўша тартибда, нотариус орқали бекор қилиши мумкин. Бекор қилиш ҳақида вакилнинг ўзини ҳам, у номидан ҳаракат қилган томонларни ҳам хабардор қилиш керак, акс ҳолда ҳужжат бекор қилинганини билмаган учинчи шахслар учун расман ҳали кучда деб ҳисобланиши мумкин.

Ишонч қоғози қанча муддат амал қилади

Муддат ҳужжатнинг ўзида кўрсатилади — бир кундан бир неча йилгача. Муддат кўрсатилмаган бўлса, одатда стандарт қоида амал қилади, лекин бу саволни тахминга қолдирмай, расмийлаштиришда аниқ муддатни кўрсатган маъқул. Муддат тугагач, ишонч қоғози автоматик кучини йўқотади.

Ишонч қоғози васиятномадан нимаси билан фарқ қилади

Ишонч қоғози ишонч билдирувчи тирик экан ишлайди ва фақат унинг ҳаёти давомида амал қилади — ишонч билдирувчи вафот эца, у автоматик тугайди. Васиятнома эса, аксинча, фақат вафотдан кейин ишлай бошлайди. Бу икки ҳужжатни аралаштириб юбормаслик керак: ишонч қоғози орқали вафот ҳолатига мол-мулкни тақсимлаб бўлмайди, бунинг учун бошқа турдаги нотариал тасдиқланган ҳужжат керак.

Ишончли шахс ишончни суиистеъмол қилса нима қилиш

Вакил ваколат доирасидан чиқса ёки зарар етказса, ишонч билдирувчида унинг ҳаракатларига эътироз билдириш ва зарарни қоплашни талаб қилиш ҳуқуқи бор — масала одатда суд орқали ҳал қилинади. Айнан шу сабабдан ишонч қоғозини фақат ҳақиқатан ишонадиган одамларга расмийлаштириш керак, қулайлик учун биринчи учраган танишга эмас.

Вакил орқали харид қилинган товар бўйича низо юзага келса, ҳуқуқларингизни олдиндан билиш фойдали — бизда товарни қандай қайтариш ва истеъмолчи ҳуқуқлари ҳақида алоҳида мақола бор.

Тез-тез учрайдиган хатолар

• Бир марталик етарли бўлган жойда бош ишонч қоғозини расмийлаштириш.
• Аниқ амал қилиш муддатини кўрсатмаслик.
• Бекор қилиш ҳақида учинчи шахсларни хабардор қилмаслик.
• Муҳим масалаларни яхши танимаган одамга ишониб топшириш.
• Мол-мулк тақдирини режалаштиришда ишонч қоғозини васиятнома билан аралаштириб юбориш.

Қисқа жавоблар

Ишонч қоғозини расмийлаштиришда вакилнинг ўзи керакми

Ҳар доим ҳам эмас, бу ишонч қоғози тури ва аниқ контора амалиётига боғлиқ — олдиндан телефон орқали аниқлаштиринг.

Бир нечта одамга бирдан ишонч қоғози расмийлаштириш мумкинми

Ҳа, бир нечта вакилни кўрсатиш ва улар бирга ёки ҳар бири мустақил ҳаракат қилишини ёзиб қўйиш мумкин.

Бошқа давлатда расмийлаштирилган ишонч қоғози кучга эгами

Одатда қўшимча тасдиқлаш ёки таржима керак бўлади — бундай ҳужжатдан фойдаланишдан олдин тартибни нотариал конторада аниқлаштиринг.

Ишонч билдирувчи вафот эца, ишонч қоғозига нима бўлади

У автоматик кучини йўқотади. Мол-мулк масалалари бундан кейин ишонч қоғози орқали эмас, мерос орқали ҳал қилинади.

Квартира сотиш ҳуқуқини ишонч қоғози орқали бериш мумкинми

Ҳа, бунинг учун сотиш ҳуқуқи аниқ ёзилган ишонч қоғози керак — мол-мулкни бошқариш каби умумий иборалар аниқ битим учун етарли бўлмаслиги мумкин.

Қисқача

• Ишонч қоғози бошқа одамга сизнинг номингиздан ҳаракат қилиш ҳуқуқини беради.
• Турлари бир нечта — бир марталикдан бош ишонч қоғозигача, ва ваколат қанчалик кенг бўлса, шунчалик эҳтиёт бўлиш керак.
• Ишонч қоғози нотариусда расмийлаштирилади, муддат ва ваколатлар аниқ ёзилади.
• Ишонч билдирувчи уни исталган пайтда бекор қилиши мумкин.
• Ишонч қоғози ишонч билдирувчи вафотида тугайди, васиятномадан фарқли ўлароқ.
• Муҳим ваколатларни фақат ҳақиқатан ишонадиган одамларга топширинг.