Нигора ҳомиладорлигини билиб, биринчи навбатда телефондаги калкуляторни очиб, декретда қанча пул келишини тахмин қилмоқчи бўлди — ва тушунарли жавоб топмади. Декрет пули, худди таътил пули каби, ҳозирги окладдан эмас, таътилгача бўлган ҳисоб-китоб давридаги ўртача даромаддан ҳисобланади, ва якуний сумма айнан шунга боғлиқ.
Декрет пули нима
Бу — ҳомиладорлик ва туғруқ таътили даври учун тўлов, аёл ишламаётган вақтда одатдаги даромадни алмаштиради. Кейин бола парвариши таътили алоҳида даври келиши мумкин — унинг қоидалари ва суммаси кўпинча фарқ қилади, иш берувчи ва ижтимоий ҳимоя органларидан алоҳида сўранг.
Декрет пулини қандай ҳисоблаш
Формула сўзлар билан: декрет пули ҳисоб-китоб давридаги ўртача кунлик даромадни ҳомиладорлик ва туғруқ таътили кунларига кўпайтиришга тенг. Аниқ ҳисоб-китоб даври, унга нима кириши ва максимал сумма чегараси борми — бухгалтерия ва ижтимоий ҳимоя органларидан сўранг, бу ерда ва кейинги рақамлар шартли.
1-мисол. Ҳисоб-китоб давридаги даромад шартли 36 000 000 сўм, 250 иш куни учун. Ўртача кунлик даромад: 36 000 000 ÷ 250 = 144 000 сўм. Шартли 140 кунлик таътил: 144 000 × 140 = 20 160 000 сўм.
2-мисол. Бошқа инсонда даврдаги даромад шартли 24 000 000 сўм, худди шу 250 кун учун — масалан, тўлиқсиз ставкада ишлаган. Ўртача кунлик даромад: 24 000 000 ÷ 250 = 96 000 сўм. Худди шу 140 кун учун: 96 000 × 140 = 13 440 000 сўм — ҳисоб-китоб давридаги даромад фарқи туфайли деярли икки баробар фарқ.
| Нимани ҳисоблаймиз | Қандай ҳисоблаймиз | Мисол |
|---|---|---|
| Ўртача кунлик даромад | даврдаги даромад ÷ даврдаги кунлар | 36 000 000 ÷ 250 = 144 000 |
| Декрет пули | ўртача кунлик даромад × таътил кунлари | 144 000 × 140 = 20 160 000 |
| Даврдаги даромад камроқ бўлса | ўша ҳисоб, кичикроқ сумма билан | 96 000 × 140 = 13 440 000 |
Нега икки ҳамкасбнинг декрет пули ҳар хил
Малоҳат ва унинг ҳамкасби бир неча ой фарқ билан декретга чиқишди, иккаласида ҳам чиқиш пайтида оклад ўхшаш эди. Аммо бирининг ҳисоб-китоб даврига мукофотли ойлар, иккинчисиники эса узоқ касалликдан кейинги паст даромадли давр тушди. Якуний суммалар сезиларли фарқ қилди. Бундай ҳоллар тез-тез учрайди: ҳисоб-китоб даври декретга чиқиш кунидаги окладдан муҳимроқ. Кичикроқ сумма жорий тўловларга қандай таъсир қилишини олдиндан тўловлар калкуляторида ҳисоблаб кўриш мумкин.
Олдиндан иш берувчидан нимани аниқлаштириш керак
- Ўртача даромад учун қайси ҳисоб-китоб даври олинишини.
- Мукофотли ва мукофоциз ойлар қандай ҳисобга олинишини.
- Ҳомиладорлик варақасидан ташқари қандай ҳужжатлар кераклигини.
- Кейинги бола парвариши таътили ва унинг тўлови қандай расмийлаштирилишини.
Декрет пули суммаси аниқ бўлмагунча, туғруққа тайёргарлик харажатларини олдиндан ҳисоблаш фойдали: бахцизлик учун ҳужжат ва пулни нафақат декретда, доим тайёр тутиш керак.
Декретдан олдин молиявий жиҳатдан қандай тайёрланиш
Ҳа, даромаднинг бир қисмини олдиндан жамғаришни бошлаш мантиқли, фақат бўлажак тўловга таянманг. Шахсий молия бўлими даромад ва харажатларни битта манзарага жамлашга ёрдам беради: рақамларингизни шахсий молия бўлимида кўриш мумкин, бўш маблағни эса фақат картада эмас, фоизли омонатда сақлаш.
Декрет пули ҳисобида тез-тез учрайдиган хатолар
- Декретга чиқиш кунидаги окладга тенг сумма кутиш.
- Ўртача даромад учун қайси ҳисоб-китоб даври олинишини олдиндан аниқлаштирмаслик.
- Ҳомиладорлик ва туғруқ таътили тўловини бола парвариши таътили тўлови билан чалкаштириш.
- Керакли ҳужжатларни охирги дақиқагача йиғмаслик.
Қисқа жавоблар
Декрет пули қандай ҳисобланади?
Декрет пули ҳисоб-китоб давридаги ўртача кунлик даромадни ҳомиладорлик ва туғруқ таътили кунларига кўпайтиришга тенг. Аниқ давр ва қоидаларни бухгалтерия ва ижтимоий ҳимоя органларидан сўранг.
Нега декрет пули чиқиш кунидаги окладга тенг эмас?
Чунки ҳисоб ўтган ойлардаги ўртача даромаддан олинади, чиқиш кунидаги окладдан эмас. Ҳисоб-китоб давридаги мукофотлар ва паст даромадли даврлар якуний суммани ўзгартиради.
Декрет пули ва бола парвариши таътили пули фарқ қиладими?
Ҳа, бу — турли қоидалари ва кўпинча турли суммаси бўлган алоҳида даврлар, иккаласини ҳам иш берувчи ва ижтимоий ҳимоя органларидан олдиндан алоҳида сўранг.
Декрет пули учун нима керак?
Одатда ҳомиладорлик ва туғруқ варақаси ва иш берувчига ариза керак, аниқ ҳужжатлар рўйхатини компаниянгиздан сўранг. Ҳаммасини туғруқдан олдинги охирги ҳафтада эмас, олдиндан йиғиш мантиқли.
Декрет пули суммасини олдиндан тахмин қилса бўладими?
Ҳа, агар ўтган ҳисоб-китоб давридаги даромадни билиб, юқоридаги формулани қўлласангиз. Бухгалтериянинг аниқ суммаси ҳисоб тафсилотлари ва максимал чегара туфайли фарқ қилиши мумкин.
Қисқача
- Декрет пули окладдан эмас, ҳисоб-китоб давридаги ўртача даромаддан ҳисобланади.
- Формула: ўртача кунлик даромадни таътил кунларига кўпайтириш.
- Ҳисоб-китоб даври ва унинг таркибини декретга чиқишдан олдин аниқлаштиринг.
- Бола парвариши таътили ҳомиладорлик таътилидан алоҳида ҳисобланади.
- Ҳужжатларни охирги дақиқада эмас, олдиндан йиғиб қўйиш яхшироқ.
- Фақат тўловга таянмай, декретдан олдин молиявий захира тайёрланг.
