Дилноза иккинчи ҳомиладорлик ҳақида билиб, биринчи иши катта ўғлига сарфланган харажатлар жадвалини очди — сумма ҳозир икки баробар бўлиб қолишидан қўрқди. Иккинчи фарзанд туғилганда оила бюджети ҳақиқатан ўзгаради, лекин биринчи қарашда кўрингандек эмас: баъзи харажатлар такрорланмайди, баъзилари эса кутилганидан тезроқ ўсади.
Иккинчи фарзанд — бу икки баробар харажат эмас
Аравача, каравотча, автокресло, чақалоқ кийимлари, ванначалар, ўйинчоқларнинг бир қисми — буларнинг барчаси одатда биринчи фарзанддан кейин уйда аллақачон бор. Қайтадан асосан сарфланадиган нарсалар сотиб олинади: қуруқ безлар, аралашма, кийим-кечак, агар болалар орасидаги фарқ катта ёки жинси бошқа бўлса.
Нимани қайтадан сотиб олмаса ҳам бўлади
Агар болалар бир жинсдан ва яқин ёшда бўлса, каттасидан қолган нарсаларни ишлатиш мумкин, кийим-поябзалдан ташқари. Агар фарқ беш йилдан катта бўлса, барибир баъзи нарсаларни янгилашга тўғри келади — аравача ва каравотча бу вақт ичида жисмонан эскиради.
— Биз иккинчи фарзандда икки баробар тежаймиз деб ўйлагандик. Тежадик, лекин ҳаммасида эмас: иккаласи учун боғча ва тўгараклар чақалоқ нарсаларидан оғирроқ бўлиб чиқди — ёш фарқи кичик оилалар учун одатий ҳолат.
Бюджетдаги фарқни қандай ҳисоблаш керак
Формула: иккинчи фарзандга янги ойлик харажатлар, устига иккала бола ва битта бола учун умумий моддалар — уй-жой, озиқ-овқат, транспорт, коммунал хизматлар — ўртасидаги фарқ.
Мисол, рақамлар шартли — ўзингизникини қўйинг. Битта болага ойига 700 000 сўм кетарди. Иккинчиси пайдо бўлгач, унга тўғридан-тўғри харажат — 500 000 сўм, кўп нарса аллақачон бор. Озиқ-овқат ва коммуналга умумий харажат 300 000 сўмга ошди. Жами бюджет ойига 800 000 сўмга ошади, биринчи тўплам тўлиқ такрорланса бўладиган 700 000 сўм эмас.
| Нимани ҳисоблаймиз | Қандай ҳисоблаймиз | Мисол |
|---|---|---|
| Иккинчисига тўғридан-тўғри харажат | қуруқ безлар, овқат, кийим ойига | 500 000 сўм, шартли |
| Умумий харажатлар ўсиши | овқат, коммунал, транспорт, олдин ва кейинги фарқ | +300 000 сўм ойига |
| Бир марталик янги харидлар | каттасидан мерос қолмаган нарсалар | ≈ 1 500 000 сўм, бир марталик |
| Бюджет ўсиши, жами | тўғридан-тўғри харажат, устига умумий ўсиш | 800 000 сўм ойига |
Икки бола билан энг кўп нима қимматлашади
Энг тез уй-жой харажатлари ўсади, агар болаларга алоҳида хона ёки ҳеч бўлмаса алоҳида каравот керак бўлса, ва тўгараклар — иккаласини битта сексияга ёзиш арзонроқ, лекин ёш бўйича ҳар доим ҳам чиқмайди. Озиқ-овқат ва коммунал икки баробар эмас, балки кичиги катталашгани сари аста-секин ўсади.
Икки бола ўртасида вақт ва пулни қандай тақсимлаш керак
Икки бола билан кўпинча ота-оналардан бирининг кичиги катталашгунча вақтинча ишдан чиқиши масаласи кўтарилади. Бу қарорни олдиндан ҳисоблаш керак, фактдан кейин эмас: оила даромадда қанча йўқотади ва энага ёки боғчада қанча тежайди. Бюджет янги даражада барқарорлашгунча биринчи ойларга омонатдаги захира керак бўлади.
Бюджетни олдиндан қандай тайёрлаш керак
Энг осон йўл — туғруқдан бир неча ой олдин бюджетни иккинчи фарзанд моддаси билан қайта ҳисоблаш ва фарқни алоҳида ажратиб қўйиш, охиригача сарфламаслик. Агар иккинчи каравотча каби катта харидга етмаса, аввал омонатни текширинг, микроқарзга эмас — у ерда ставкалар одатдаги истеъмол кредитидан юқори. Уй ишларини тақсимлаш ҳам вақт бюджетининг бир қисми — уй ишларини адолатли тақсимлаш ҳақида ўқинг.
Кўп учрайдиган хатолар
- Иккинчи фарзанд харажатларини биринчисининг оддий икки баробари деб ҳисоблаш.
- Болаларга алоҳида хона керак бўлса, кўчиш ёки таъмирлаш харажатларини ҳисобга олмаслик.
- Туғруқдан олдин захиранинг ҳаммасини сарфлаб, биринчи ойларга захира қолдирмаслик.
- Ота-оналардан кимнинг ва қанча иш юкини камайтиришини олдиндан муҳокама қилмаслик.
Қисқа жавоблар
Иккинчи фарзанд биринчисига нисбатан қанча туради?
Одатда биринчисидан арзонроқ, чунки аравача, каравотча ва кийимнинг бир қисми аллақачон бор. Қайтадан асосан сарфланадиган нарсалар ва жисмонан эскирган буюмлар сотиб олинади.
Иккинчи фарзандга олдиндан пул ажратиш керакми?
Ҳа, туғруқдан бир неча ой олдин бюджетни янги харажат моддаси билан қайта ҳисоблаб, фарқни алоҳида ажратиб қўйиш керак, охирги дақиқада қарз олмаслик учун.
Иккинчи фарзанд пайдо бўлганда энг кўп нима қимматлашади?
Кўпинча уй-жой, агар алоҳида хона керак бўлса, ва тўгараклар, агар болаларни битта сексияга ёзиб бўлмаса.
Иккинчи фарзанд учун нарсаларда тежаш мумкинми?
Мумкин, агар каттасининг кийими, аравачаси ва каравотчасидан фойдалансангиз — айниқса ёш фарқи кичик ва жинси бир хил бўлса.
Икки болага даромад етарли эканини қандай билиш мумкин?
Янги суммани формуладан ҳисобланг — иккинчисига тўғридан-тўғри харажат, устига умумий харажатлар ўсиши — ва жорий даромад билан солиштиринг, кутилмаган ҳолатлар учун захира қолдиринг.
Қисқача
- Иккинчи фарзанд одатда биринчисидан арзонроқ — кўп нарса уйда аллақачон бор.
- Бюджет ўсишини иккинчисига тўғридан-тўғри харажат, устига умумий харажатлар ўсиши сифатида ҳисобланг.
- Энг кўп уй-жой ва тўгараклар қимматлашади, чақалоқ нарсаларининг ўзи эмас.
- Захирани туғруқдан бир неча ой олдин ажратиб қўйинг, кейин эмас.
- Ота-оналардан бирининг ишдан чиқиши ҳақидаги қарорни олдиндан ҳисобланг, пул етишмай қолгач эмас.
Суммалар ва тўловларни NARXTOP калкуляторида ҳисоблаб кўриш қулай.
