Уч дўст Юнусободда уч хонали квартирани камроқ тўлаш учун олди — суммани тенг бўлиб, ҳеч нарсани ёзма расмийлаштирмади. Олти ойдан кейин бири огоҳлантирмасдан бирдан кўчиб кетди, қолган иккови унинг улушини шошилинч топишга ёки хўжайин билан ўзлари гаплашишга мажбур бўлди. Бир нечта кишига квартира ижарага олиб, тўловни қандай бўлиш керак, бундай воқеаларсиз?
Ижарани биргаликда олиш — квартирани ёлғиз олишдан кўра баҳавийроқ ва кенгроқ олиш усули. Бундай вариантни ижара эълонларидан бир неча хонали филтри билан топиш осон. Лекин пул дўстлар орасидаги муносабатни энг тез бузадиган нарса, агар қоидалар олдиндан ва қоғозда келишилмаган бўлса.
Киши бошига ижара ҳақиқатда қанча туради
Формула сўзлар билан: киши бошига улуш = ойлик ижара ÷ яшовчилар сони, плюс алоҳида коммунал тўловлар, улар ҳам бўлинган.
Мисол: уч хонали ижара 4 500 000 сўм, уч киши яшайди, коммунал ўртача 600 000 сўм. Ижара улуши: 4 500 000 ÷ 3 = 1 500 000 сўм. Коммунал: 600 000 ÷ 3 = 200 000 сўм. Жами киши бошига — ойига 1 700 000 сўм. Рақамлар шартли, ўзингизникини қўйинг.
Хоналар турлича бўлса, тўловни қандай ҳалол бўлиш
Тенг бўлиш фақат хоналар бир хил бўлса адолатли. Битта хона балконли ва катта, иккинчиси ўтиш хонаси ва кичкина бўлса, улушни учтага тенг эмас, ҳажми ёки қулайлигига қараб ҳисоблаш оқилонароқ.
— Нега мен ҳам шунча тўлайман, менинг хонамда дераза йўқ-ку? — "Бош санаб" бўлингандаги одатий шикоят. Буни киришдан олдин муҳокама қилинг, биринчи жанжалдан кейин эмас.
Бир нечта яшовчи бўлса, шартномада нима ёзиш керак
Бир нечта яшовчи билан ижара қоидалари биттаси билан бир хил бошланади: ёзма шартнома. Лекин бу ерда яшайдиган ҳаммани, уларнинг улушини ва учдан бири муддатидан олдин кўчса нима бўлишини ёзиш муҳим — ўзи алмаштирувчи топадими ёки ой охиригача тўлайдими.
Бири тўламаса, хўжайин олдида ким жавобгар
Шартнома битта одамга расмийлаштирилган бўлса, қолганлар унга картага пул ташласа ҳам, хўжайин олдида айнан шартномадаги исм жавобгар — бошқаси тўламаган бўлса ҳам. Тўғриси — ҳаммани биргаликдаги ижарачи сифатида ёзиш, жавобгарлик ҳужжатда бўлинсин, биттасида қолмасин.
Ҳар бирига тўғри келадиган тўлиқ юкни қандай ҳисоблаш
Формула сўзлар билан: кишига тўлиқ юк = ижара улуши + коммунал улуши + интернет ва бошқа умумий харажатлар улуши.
Мисол: ижара улуши 1 500 000 сўм, коммунал 200 000 сўм, интернет ва тозалаш учта кишига яна 50 000 сўм киши бошига. Тўлиқ юк: 1 500 000 + 200 000 + 50 000 = 1 750 000 сўм ойига ҳар бирига — айнан шу рақамни ёлғиз студия ижараси билан солиштиринг. Квартирадошлар орасидаги пул суҳбати умумий ёки оилавий бюджетни қандай юритиш кераклигидан фарқ қилмайди — ҳалол ва олдиндан.
| Нимани ҳисоблаймиз | Қандай | Учтага мисол |
|---|---|---|
| Ижара улуши | Ижара ÷ яшовчилар сони | 1 500 000 сўм |
| Коммунал улуши | Ҳисоб ÷ яшовчилар сони | 200 000 сўм |
| Умумий харажатлар | Интернет, тозалаш ÷ сони | 50 000 сўм |
| Киши бошига жами | Улушлар йиғиндиси | 1 750 000 сўм |
Тез-тез учрайдиган хатолар
Тўловни хоналар фарқ қилса ҳам қатъий тенг бўлишади. Барча яшовчини ижара шартномасига ёзишмайди. Бири муддатидан олдин кўчса нима бўлишини олдиндан гаплашишмайди. Фақат ижарани ҳисоблаб, умумий коммунал ва интернетни унутишади. Олдиндан биргаликда ҳалол шартлар билан уй-жой излаш эълонини жойлаштириш оғзаки келишувни кейин қайта қуришдан осонроқ.
Қисқа жавоблар
Бир нечта кишига квартира ижарага олиб, тўловни қандай бўлиш керак?
Ижара ва коммунални яшовчилар сонига бўлинг, хоналар фарқини ҳисобга олинг ва ҳаммани шартномага биргаликдаги ижарачи сифатида ёзинг. Бу кейинги жанжаллардан ҳимоя қилади.
Тўловни тенг бўлмасдан бўлиш мумкинми?
Ҳа, хоналар ҳажми ёки қулайлиги фарқ қилса — бу ҳатто адолатлироқ. Буни киришдан олдин келишинг ва ёзма қайд қилинг.
Умумий қарз учун хўжайин олдида ким жавобгар?
Шартномада ёзилган исм, қолганлар расман биргаликдаги ижарачи бўлмаса. Жавобгарлик қоғозда тенг бўлиниши учун ҳаммани ёзинг.
Яшовчилардан бири муддатидан олдин кўчса нима қилиш керак?
Олдиндан ўзаро келишувда ёзинг: ўзи алмаштирувчи топади, ой охиригача ёки шартнома муддати охиригача ўз улушини тўлайди.
Киши бошига ижаранинг ҳақиқий нархига нима киради?
Ижара улуши, коммунал улуши ва интернет, тозалаш каби умумий харажатлар улуши — ҳаммасини бирга ҳисобланг, фақат ижарани эмас.
Қисқача
- Ижарани яшовчилар сонига бўлинг, лекин хоналар фарқини ҳисобга олинг
- Ҳаммани шартномага биргаликдаги ижарачи сифатида ёзинг
- Бири муддатидан олдин кўчса нима қилишни олдиндан келишинг
- Тўлиқ юкни ҳисобланг: ижара плюс коммунал плюс умумий харажатлар
- Пул ҳақида киришдан олдин ҳалол гаплашинг, жанжалдан кейин эмас
- Якуний рақамни ёлғиз студия ижараси билан солиштириб қарор қилинг
Суммалар ва тўловларни NARXTOP калкуляторида ҳисоблаб кўриш қулай.
Банк маҳсулотлари ва шартларини NARXTOP кредитлар бўлимида солиштириш мумкин.
