Alisher — frilanser dizayner, va uning ko‘pdan beri bir savoli bor: frilanser o‘ziga qanday maosh to‘laydi, agar daromad har oy har xil bo‘lsa. Yaxshi oyda buyurtmalar 8 000 000 so‘m, yomon oyda — atigi 1 000 000, va u goh o‘ziga ortiqcha ruxsat berardi, goh vahima qilardi.
Qisqa javob: ikkinchi — bufer hisob oching, barcha daromadni o‘sha yerga o‘tkazing, o‘zingizga esa har oy bir xil summani to‘lang — go‘yo o‘zingizni doimiy maoshga ishga olgandek. Endi bu summani qanday hisoblashga va butunlay bo‘sh oyda nima qilishga o‘tamiz.
O‘ziga maosh nima
O‘ziga maosh — bu umumiy buferdan har oy o‘zingizga to‘laydigan qat’iy summa, shu oyda haqiqatan qancha buyurtma bo‘lishidan qat’i nazar. Barcha notekis daromad avval alohida hisobga tushadi, keyin esa u yerdan teng qismlarda kartangizga o‘tadi.
O‘ziga maosh qanday to‘lanadi: bufer va ikki hisob
Birinchi hisob — bufer, barcha gonorarlar shu yerga keladi. Ikkinchisi — kundalik hayot uchun oddiy karta, oy boshida o‘zingiz bir xil summani o‘tkazasiz. Yaxshi oyda buferda ortiqcha qoladi — u keyingi safar uchun jamg‘ariladi. Yomon oyda esa odatdagi summani baribir o‘tkazasiz, faqat uni to‘plangan ortiqchadan olasiz.
O‘ziga maosh miqdorini qanday hisoblash kerak
Formula: o‘ziga maosh = so‘nggi 3-6 oylik o‘rtacha daromad × 0,7-0,75. Zaxira bilan olamiz, o‘rtachani aynan bir xilda emas — birinchi bo‘sh oydayoq buferisiz qolmaslik uchun.
Misol (raqamlar shartli, o‘zingiznikini qo‘ying): yarim yillik daromadlar — 8, 3, 1, 6, 4 va 2 million so‘m. Jami 24 000 000, o‘rtacha 4 000 000. 4 000 000 × 0,75 = 3 000 000 so‘m — bu sizning oylik o‘ziga maoshingiz.
| Oy | Daromad | O‘ziga to‘lov |
|---|---|---|
| 1 | 8 000 000 | 3 000 000, 5 000 000 ortiqcha buferga |
| 2 | 3 000 000 | 3 000 000, bufer tegilmadi |
| 3 | 1 000 000 | 3 000 000, 2 000 000 buferdan olindi |
Ikkinchi misol: agar uchinchi oyda daromad umuman bo‘lmasa, o‘ziga maosh baribir buferdan to‘lanadi — 3 000 000 so‘m. Bufer aynan shuning uchun kerak, aks holda odat ishlamaydi.
Butunlay bo‘sh oyda nima qilish kerak
Nigora yarim yil bufer yuritib, o‘z intizomidan mamnun edi — keyin ketma-ket ikki oy buyurtma bo‘lmadi. Bufer ikkinchi oyning yarmida tugadi. Xulosa oddiy: bufer to‘lganidan tezroq kamaysa, o‘ziga maosh vaqtincha kamaytiriladi — hisobni butunlay nolga tushirgandan ko‘ra summani halol kamaytirgan ma’qul.
Bufer hisobni qayerda saqlash kerak
Summani belgilashdan oldin ish soatingiz aslida qanchaga tushishini tushunib olish foydali — shundan qancha buyurtma olish kerakligi bog‘liq. Buferning o‘zini alohida depozit yoki jamg‘arma hisobida saqlash qulay, xuddi shu ilovadagi ikkinchi karta emas — shunda pulni bir martaga qaytarib olish vasvasasi kamroq. Mos bankni banklar xaritasida solishtirish mumkin, bo‘sh pulni qayerga taqsimlash haqida esa jamg‘armani diversifikatsiya qilish haqidagi maqolada o‘qing.
Ko‘p uchraydigan xatolar
Har oy kayfiyatga qarab turli summa to‘lash — shunda buferning ma’nosi yo‘qoladi. Buferni va kundalik xarajatlarni bitta kartada saqlash. O‘ziga maoshni juda tez-tez qayta hisoblash: yarim yilda bir marta yetarli, aks holda summa daromad bilan birga sakraydi, barqarorlik esa aynan maqsad edi. Depozit va kartalar haqida batafsil — pul bo‘limida.
Qisqa javoblar
Frilanser notekis daromadda o‘ziga maoshni qanday to‘laydi
Barcha tushumlar uchun alohida bufer hisob oching va har oy bir xil summani to‘lang — shu oyda aynan qancha buyurtma bo‘lishidan qat’i nazar.
O‘ziga maosh miqdorini qanday hisoblash kerak
So‘nggi 3-6 oylik o‘rtacha daromadni oling va 0,7-0,75 ga ko‘paytiring — zaxira birinchi bo‘sh oydayoq buferni nolga tushirmaslik uchun kerak.
Bufer tugasa nima qilish kerak
O‘ziga maosh summasini bufer haqiqatan chidaydigan darajagacha vaqtincha kamaytiring va 2-3 oydan keyin qaytadan hisoblang.
O‘ziga maosh uchun alohida hisob kerakmi
Ha, kundalik kartadan alohida — shunda buferni muddatidan oldin joriy xaridlarga sarflab qo‘yish xavfi kamroq.
Yaxshi oyda o‘ziga maoshni oshirish mumkinmi
Darhol emas — buferga 3-6 oy davomida jamg‘arilishiga ruxsat bering va summani bitta omadli oyga emas, yangi o‘rtachaga qarab qayta hisoblang.
Qisqacha
- Barcha tushumlar avval bufer hisobga, xarajat kartasiga emas, tushadi;
- O‘zingizga har oy bir xil summa to‘lang — o‘rtacha daromadning 70-75 foizi;
- Yaxshi oyda ortiqcha buferda qoladi, yomon oyda esa undan olinadi;
- O‘ziga maosh summasini yarim yilda bir martadan ko‘p qayta ko‘rmang;
- Bufer to‘lganidan tezroq kamaysa — hisobni nolga tushirmay, summani halol kamaytiring.
