Shrift
Ranglar

Sotuvchi bitimdan keyin santexnika yoki texnikani olib ketdi: nima qilish va buni oldindan qanday yozib qo‘yish kerak

31.08.2026 · 7 daqiqa
Sotuvchi bitimdan keyin santexnika yoki texnikani olib ketdi: nima qilish va buni oldindan qanday yozib qo‘yish kerak

Ulug‘bek Chilonzordan ta’mirli kvartira sotib oldi — e’londa va suratlarda shunday yozilgan edi. Ko‘chib o‘tgani keldi, hammomda esa yalang‘och quvurlar: sotuvchi aralashtirgich, sochiq quritgichni, hatto unitazni ham olib ketgan, faqat devordagi plitkani qoldirgan. Telefonda oddiy tushuntirdi: — Bu meniki, qoldiraman deb yozmagan edim-ku. Va rasman haq edi — shartnomada bu haqda bir og‘iz ham yozilmagan edi. Sotuvchi bitimdan keyin santexnikani olib ketishi — noxush, lekin oldindan shartnoma va aktda narsalar ro‘yxati yozilmasa, kutilishi mumkin bo‘lgan holat.

Qonunga ko‘ra kvartira sotilganda xaridorga xonaning o‘zi o‘tadi, ichidagi barcha santexnika va texnika avtomatik o‘tmaydi. Devor va kommunikatsiyalarni buzmasdan olib bo‘lmaydigan narsalar odatda kvartiraning bir qismi hisoblanadi. Aralashtirgich, plita, konditsioner, boyler esa bahsli hudud: shartnomada boshqacha yozilmagan bo‘lsa, ular huquqiy jihatdan sotuvchining alohida mulki hisoblanishi mumkin.

Odatda nima qoladi, nima bahsli

Stoyaklar, devordagi quvurlar, o‘rnatilgan elektr simlari va rozetkalar deyarli har doim qoladi, ularni sökish bezakni buzish demakdir. Aralashtirgich, unitaz, plita, konditsioner, boyler, o‘rnatilgan oshxona va shkaflar esa ko‘pincha bahs mavzusiga aylanadi: kimdir ularni ta’mirning bir qismi deb hisoblaydi, kimdir — muzlatgich yoki divan kabi olib ketsa bo‘ladigan shaxsiy mulk deb.

Ro‘yxatni oldindan qanday yozish kerak

Eng ishonchli yo‘l — og‘zaki kelishuvlarga tayanmasdan, oldi-sotdi shartnomasining o‘zida yoki unga ilovada ro‘yxat tuzish: aynan nima qoladi — qaysi markali plita, qaysi xonada konditsioner, prixojeda o‘rnatilgan shkaf. — Nega har bir mayda-chuydani yozish kerak? — Chunki shartnomada tasvirlanmagan mulk taqsimotini keyin isbotlab bo‘lmaydi. Ro‘yxat qanchalik batafsil bo‘lsa, bitimdan keyin bahs uchun sabab shunchalik kam bo‘ladi.

Qabul-topshirish akti — ikkinchi himoya darajasi

Kalitlarni olgan kuni kvartira qabul-topshirish aktini tuzing, unda shu paytda ichkarida haqiqatda nima borligini yozing va va’da qilinganlar bilan solishtiring. Agar biror narsa yetishmasa — buni darhol, imzolashdan oldin aktga qayd eting, sotuvchi pulni olib ketgandan keyin emas.

Masala narxini qanday hisoblash kerak

Formula oddiy: masala narxi = yetishmayotgan narsalarni almashtirish qiymati minus kvartira uchun ta’mir bilan allaqachon to‘langan pul. Misol: agar e’londa kvartira konditsioner va boyler bilan bo‘lsa, aslida esa ular yo‘q bo‘lsa, tiklash shartli 6 000 000 so‘m turadi (raqam shartli — o‘zingizning haqiqiy narxlaringizni qo‘ying). Agar bu ta’mirli va ta’mirsiz kvartira narxi farqining sezilarli qismi bo‘lsa, shu summani qaytarishni yoki qo‘shimcha to‘lovni talab qilish mantiqan to‘g‘ri, shunchaki qo‘l siltab qo‘ymasdan. Bunday kutilmagan xarajatlarni darhol umumiy kvartira byudjetiga uy-joy kalkulyatorida qo‘shib qo‘yish qulay.

Narsalar allaqachon olib ketilgan bo‘lsa, nima qilish kerak

Nomuvofiqlikni aniqlagan zahoti akt bilan yoki hech bo‘lmasa sotuvchi bilan yozishma orqali qayd eting, bo‘sh joylarni suratga oling. Agar shartnomada narsalar ro‘yxati yozilgan bo‘lsa-yu, aslida ular yo‘q bo‘lsa — bu da’vo uchun, kelishib bo‘lmasa sudga murojaat qilish uchun asos. Ro‘yxat bo‘lmagan bo‘lsa, biror narsani isbotlash ancha qiyin — faqat muzokara va sotuvchining vijdoniga umid qolaverdi.

Jadval: oldindan qanday himoyalanish kerak

QadamQachonNima beradi
Shartnomada narsalar ro‘yxatiShartnoma imzolanishidan oldinTalab qilish uchun huquqiy asos
Ro‘yxatli qabul-topshirish aktiKalitlarni olgan kuniHaqiqiy holatni qayd etish
Bitimdan oldin va keyingi suratlarKo‘rikda va kalitlarni olishdaBahsda dalil
Sotuvchi bilan yozishmaBarcha bosqichlardaKelishuvlarni tasdiqlash

Tez-tez uchraydigan xatolar

Sotuvchi yoki rieltorning og‘zaki va’dalariga ishonish — «hammasini shunday qoldiramiz» degan gap hujjatda yozilmasa hech narsani anglatmaydi. Ikkinchi xato — qabul-topshirish aktini shoshilinch, qaramasdan imzolash, tezroq ko‘chib o‘tish istagida. Uchinchisi — ko‘rikda kvartirani suratga olmaslik, keyin solishtirish uchun hech narsa qolmaydi. Shartnoma, akt va yozishmalarni kvartiraga oid boshqa hujjatlar bilan birga saqlang — ulardan biri yo‘qolsa nima qilish kerakligi kvartira hujjatlari yo‘qolsa nima qilish kerak maqolasida yoritilgan.

Qisqa javoblar

Sotuvchi kvartirani sotayotganda nimalarni qoldirishi shart?

Odatda faqat xonaning jismoniy qismi bo‘lgan narsalar — devorlar, pollar, o‘rnatilgan kommunikatsiyalar. Santexnika, plita va texnikani sotuvchi faqat shartnomada yozilgan bo‘lsa qoldirishi shart.

Sotuvchi bitimdan keyin santexnikani olib ketsa, nima qilish kerak?

Shartnomada yoki qabul-topshirish aktida narsalar ro‘yxati bo‘lganmi, tekshiring. Bo‘lgan bo‘lsa — sotuvchiga da’vo bilan murojaat qiling, rad etsa — masalani sudda hal qiling.

Shartnomada kvartirada nima qolishini qanday yozish kerak?

Aniq narsalar ro‘yxatini, ular qayerda joylashganini ko‘rsatib, shartnoma matnida yoki unga ilovada tuzing. Ro‘yxat qanchalik batafsil bo‘lsa, keyin biror narsani isbotlash shunchalik oson bo‘ladi.

Oldi-sotdi shartnomasi bo‘lsa ham, qabul-topshirish akti kerakmi?

Ha, bu alohida hujjat bo‘lib, kalitlar topshirilgan kundagi kvartiraning haqiqiy holatini qayd etadi, shartnoma imzolangan paytdagi tomonlarning niyatlarini emas.

Sotuvchi va’da qilinganini qoldirmasa, pul talab qilish mumkinmi?

Ha, agar bu shartnoma yoki aktda yozilgan bo‘lsa — da’vo va sudga murojaat qilish uchun asos bor. Yozma qayd bo‘lmasa, biror narsani isbotlash ancha qiyin.

Qisqacha

  • Sotuvchi odatda santexnika, plita va texnikani qoldirishga majbur emas — faqat xonaning o‘zini.
  • Aniq narsalar ro‘yxatini oldi-sotdi shartnomasida yoki ilovada yozing.
  • Ro‘yxatli qabul-topshirish aktini tuzing va uni kvartiraning haqiqiy holati bilan solishtiring.
  • Kvartirani ko‘rikda va kalitlarni olgan kuni suratga oling — solishtirish uchun.
  • Narsalar ro‘yxati yozma qayd etilmasa, da’voni isbotlash deyarli mumkin emas.
  • Holati tasvirlangan tekshirilgan variantlarni ko‘chmas mulk bo‘limida yoki NARXTOP kvartira e’lonlari orasida ko‘ring, bitimning huquqiy masalalarini esa oldindan xizmatlar bo‘limida aniqlashtiring.

Bank mahsulotlari va shartlarini NARXTOP kreditlar bo‘limida solishtirish mumkin.