Uyni yong‘indan qanday himoya qilish kerak — bu plakatdagi xavfsizlik texnikasi emas, bir juft odat va o‘nlab mayda narsalar haqidagi savol. Deyarli barcha uy yong‘inlari bir xil boshlanadi: eski sim, ortiqcha yuklangan uzaytirgich, qarovsiz isitgich, plitada unutilgan qozon.
Yaxshi tomoni shuki, bu sabablar oldindan ko‘rinadi. Kvartirani shu ro‘yxat bilan bir marta aylanib chiqing — xavfning katta qismi yo‘qoladi.
Sim va uzaytirgichlar
Eski uylarda birinchi sabab — elektr simi. Uylar kvartirada ikkita rozetka bo‘lgan paytda qurilgan, hozir esa u yerda konditsioner, suv isitgich va kir yuvish mashinasi turadi.
- Choynak bilan konditsioner birga yoqilganda avtomat tushsa, bu liniya tortmayotganining belgisi.
- Issiq rozetka, qoraygan vilka, kuygan plastmassa hidi — darhol almashtiriladi.
- Trakning ichida trak, uzaytirgichga uzaytirgich — oshxonadagi yong‘in shundan boshlanadi.
- Quvvatli texnika rozetkaga to‘g‘ridan-to‘g‘ri ulanadi: isitgich, kir yuvish mashinasi, elektr plita.
- Gilam tagidagi uzaytirgich qiziydi va shamollamaydi.
Simni to‘liq almashtirish qimmat, lekin bir marta qilinadi. Ko‘pchilik uni ikki bosqichga bo‘ladi: avval oshxona va sanuzel, keyin xonalar. Pul kerak bo‘lsa, banklarning iste’mol kreditlarini ko‘ring va to‘lovni kredit kalkulyatorida chamalang; shartlar o‘zgaradi, dolzarbini NARXTOP’da solishtiring. Uy sotib olayotganda esa kvartira sotuvi e’lonlari bo‘yicha yurganingizda elektr shitiga ko‘rikdayoq qarang.
Gaz va plita
Gazda qoidalar qisqa va qat’iy. Shlang ko‘rinishiga emas, muddatiga qarab almashtiriladi: tashqaridan butun ko‘ringani bilan ichidan qurigan bo‘lishi mumkin.
- Gaz hidini sezsangiz, chiroq yoqmang. Jo‘mrakni bekiting, derazalarni oching, chiqib keting va ko‘chadan gaz xizmatiga qo‘ng‘iroq qiling.
- Plita ustida kir quritmang, yonida paket saqlamang.
- Yog‘li tova — oshxona yong‘inining asosiy sababi. Undan «bir daqiqaga» ketmang.
- So‘rg‘ich filtrlarini yog‘dan tozalang: u yaxshi yonadi.
- Kolonka va qozonni mutaxassis tekshiradi.
Isitgichlar
Qishda yong‘inlar ko‘payadi, deyarli har doim isitgich sababli. Divan yonida kun bo‘yi ishlaydigan shamollatgich atrofdagi matoni quritadi va ustiga adyol tushishini kutadi.
- Isitgichni kechasi va uydan chiqayotganda yoqilgan holda qoldirmang.
- Atrofida bir metr bo‘sh joy: parda, kiyim va mebel tegib turmasin.
- Uning ustida kiyim quritmang — sovuq oylardagi eng ko‘p xato shu.
- Yupqa uzaytirgich orqali ulamang: sim asbobning o‘zidan ko‘ra qattiqroq qiziydi.
- Ag‘darilishdan himoyasi bor asbob turtib yuborilganda o‘zi o‘chadi.
Ijaradagi uyda isitgichlar ko‘pincha eski. Ko‘chib kirayotganda ularni sim bilan birga ko‘rib chiqing — uy ijarasi e’lonlari bo‘yicha kvartira tanlayotganda ham shunga qarang.
Quvvatlagich, texnika va tunda ishlaydigan narsalar
Yostiq tagida quvvat olayotgan telefon — afsona emas, haqiqiy holat. Kechasi nima bo‘layotganini hech kim ko‘rmaydi, hidni kech sezishadi.
- Texnikani karavotda emas, qattiq yuzada quvvatlang.
- Belgisiz arzon quvvatlagich — kvartiraga tushadigan tejamkorlik.
- Kir yuvish mashinasi uydan chiqayotganda va uxlashdan oldin yoqilmaydi.
- Muzlatgichni devordan oraliq qoldirib qo‘ying. Texnikani tanlash muzlatgich va kir yuvish mashinasini qanday tanlash maqolasida.
- Texnika orqasidagi chang yonadi, uni arting.
Bolalar va xavfsizlik
Gugurt va cho‘qmoqni bolaning ko‘z sathidan balandga olib qo‘ying. Lekin taqiq suhbatdan yomonroq ishlaydi.
Kattaroq bolalar bilan oddiy narsalarni gaplashing: kattalarsiz plitani yoqmaslik, olovga qog‘oz tashlamaslik, tutunda karavot tagiga va shkafga yashirinmaslik — bolalarni keyin o‘sha yerdan topishadi. Kuyindi hidi kelsa, kattalarni chaqirish kerak.
Qo‘l ostida nima turishi kerak
Ro‘yxat qisqa, uni bitta dam olish kunida yig‘ish mumkin.
| Nima | Nima uchun | Qayerda tursin |
|---|---|---|
| Tutun datchigi | Tutun olovga aylanmasidan uyg‘otadi | Yo‘lak va yotoqxona, shiftda |
| Kukunli o‘t o‘chirgich | Boshlangan olovni birinchi daqiqalarda o‘chiradi | Oshxona va dahliz, ko‘rinadigan joyda |
| Qalin adyol yoki kigiz | Yonayotgan tovani yoki odamni yopish uchun | Oshxona, yaqin shkaf |
| Hujjat nusxalari | Yong‘indan keyin tezroq tiklanish uchun | Bulutda va qarindoshlarda |
Balkonda quti ortida yotgan o‘t o‘chirgichdan foyda yo‘q. Uni bir qo‘l bilan olsa bo‘ladigan joyda saqlang va yiliga bir marta muddatini tekshiring.
Oila uchun harakat rejasi
Reja o‘n daqiqa vaqt oladi, o‘ylashga ulgurmaydigan daqiqalarda esa yordam beradi.
- Kim bolalarni olib chiqishini, kim gazni bekitishini kelishing.
- Hovlida uchrashadigan joy belgilang.
- Yo‘lak va chiqish to‘lib ketmaganiga ishonch hosil qiling.
- Deraza panjaralari ichkaridan ochilishini va kaliti joyida turishini tekshiring.
- Hujjatlarni bitta papkaga yig‘ing.
- Hovlida yashasangiz, ikkinchi chiqishni muhokama qiling — bunday uyning xususiyatlari hovli uymi yoki kvartira tahlilida bor.
Yong‘inda nima qilish kerak va nima mumkin emas
Birinchi qaror — chiqish, o‘chirish emas. Faqat hozirgina boshlangan va bo‘yingizdan past olov o‘chiriladi.
- Odamlarni olib chiqing, eshikni yoping va o‘t o‘chiruvchilarga tashqaridan qo‘ng‘iroq qiling.
- Tutunda egilib yuring: pastda havo ko‘proq.
- Yonayotgan xona eshigini yoping — bu olovdan havoni oladi va vaqt beradi.
- Liftdan foydalanib bo‘lmaydi: u to‘xtab qoladi va tuzoqqa aylanadi.
- Yonayotgan yog‘ni va tokdagi asbobni suv bilan o‘chirib bo‘lmaydi: yog‘ qopqoq bilan yopiladi, texnika tokdan uziladi.
- Buyum uchun qaytib kirib bo‘lmaydi: odatda papkaga solib qo‘ysa bo‘ladigan hujjat uchun qaytishadi.
Dacha va hovli uyda pech, o‘tin va quruq o‘t qo‘shiladi. Bunday xo‘jalikda nimani tekshirish kerakligi dachani qanday tanlash materialida bor.
Tez-tez uchraydigan xatolar
- Issiq rozetka va tushib turgan avtomatga chidash.
- Isitgich ustida va plita tepasida kir quritish.
- O‘t o‘chirgichni balkonda qutilar ortida saqlash.
- Derazaga ochiladigan tavaqasi yo‘q kar panjara qo‘yish.
- Yo‘lakni tashlashga qo‘l bormaydigan narsalar bilan to‘ldirish.
Qisqa javoblar
Simni almashtirishga hozircha pul bo‘lmasa, uyni yong‘indan qanday himoya qilish mumkin
Yukni kamaytiring: quvvatli asboblar alohida rozetkaga, trak ichida trak bo‘lmasin, isitgich uzaytirgichsiz ishlasin. Tutun datchigi va o‘t o‘chirgich qo‘ying. Bu simni almashtirishning o‘rnini bosmaydi, lekin eng ko‘p uchraydigan holatlarni olib tashlaydi.
Oddiy kvartiraga tutun datchigi kerakmi
Avtonom datchik arzon turadi, shiftga osiladi va batareyadan ishlaydi. Uning ma’nosi tungi vaqtda: odam tutundan emas, tovushdan uyg‘onadi. Yiliga bir marta batareyani almashtiring va tekshirish tugmasini bosing.
Tovadagi yonayotgan yog‘ni nima bilan o‘chiriladi
Qopqoq, qalin adyol yoki kigiz bilan — havoni to‘sadigan har qanday narsa bilan. Suv mumkin emas: u bir zumda bug‘ga aylanib, yonayotgan yog‘ni atrofga sochadi. Dastagiga xavfsiz yetib borish mumkin bo‘lsa, plita o‘chiriladi.
Gaz hidi kelsa nima qilish kerak
Chiroqni yoqmang ham, o‘chirmang ham, olov yoqmang, qo‘ng‘iroqni bosmang. Jo‘mrakni bekiting, derazalarni oching, odamlarni chiqaring va ko‘chadan yoki qo‘shnilarnikidan gaz xizmatiga qo‘ng‘iroq qiling. Sizib chiqish joyini yashovchilar emas, mutaxassis qidiradi.
Qisqacha
- Uy yong‘inlarining asosiy sabablari — sim, isitgich, plita va quvvatlagich.
- Quvvatli texnika trak va yupqa uzaytirgichsiz, to‘g‘ridan-to‘g‘ri rozetkaga ulanadi.
- Tutun datchigi va qo‘l yetadigan o‘t o‘chirgich arzon turadi va birinchi daqiqalarni yopadi.
- Yong‘in rejasi oldindan gaplashiladi: kim kimni olib chiqadi va qayerda uchrashadi.
- Yong‘inda avval chiqiladi va qo‘ng‘iroq qilinadi, buyum haqida keyin o‘ylanadi.
