Zamira avtobus bekatida chipta sotib olmoqchi bo‘lib telefonni ochdi, to‘lov o‘rtasida ekranda «Xotira yetarli emas» degan xabar chiqdi. Ichida uch mingta begona chek skrinshoti, yarim yildan beri o‘ynalmagan yettita o‘yin va eski versiyasi tufayli yangilanmayotgan bank ilovasi turardi. Yo‘lda xotira tozalanguncha kerakli avtobus ketib qoldi.
Telefonda tartibni qanday o‘rnatish mumkin: avval nima xotira va e’tiborni yeyayotganini bilib oling, keyin ortiqchasini o‘chiring, oxirida telefonni shunday sozlangki, tartibsizlik bir haftada qaytmasin.
Agar tozalashdan keyin telefon baribir eski bo‘lib qolsa, uni e’lonlar bo‘limida halol sotish mumkin, o‘z e’loningizni bir necha daqiqada e’lon berish sahifasida joylashtirasiz.
Ilovalar aslida qancha joy yeydi
Bo‘sh joy = telefonning umumiy xotirasi − tizimga ketgan joy − ilovalar va ularning keshiga ketgan joy − rasm va videoga ketgan joy. Tizim odatda modelga qarab 8–15 gigabaytni oladi, va bu qismga tegish shart emas.
Misol (raqamlar shartli, o‘zingiznikini qo‘ying): 64 gigabaytli telefonda tizim 12 ni, ilovalar keshi bilan 20 ni, rasm va video 25 ni oladi. Bo‘sh joy 64 − 12 − 20 − 25 = 7 gigabayt qoladi, bu esa yangilanish va yangi rasmlar uchun juda kam.
| Nimani hisoblaymiz | Qanday | Misol (shartli) |
|---|---|---|
| Messenjer joyi | ilova hajmi + rasm-video keshi | 0,3 GB + 4 GB kesh = 4,3 GB |
| Rasmlar joyi | rasmlar soni × o‘rtacha hajm | 3000 × 3 MB ≈ 9 GB |
| Bir tozalashda bo‘shaydi | tozalashdan keyingi joy − oldingi joy | 7 GB o‘rniga 18 GB, farqi 11 GB |
| Saralashga ketadigan vaqt | har 500 ta rasmga taxminan 10 daqiqa | 3000 rasm ≈ 1 soat |
Qaysi ilovalarni birinchi o‘chirish kerak
Ilovaning hajmiga emas, oxirgi ochilgan sanasiga qarang: ikki oydan ko‘p bo‘lsa — u endi yordam bermayapti, faqat joy band qilib turibdi. Dublikatlarni tekshiring: ikkita o‘xshash taksi ilovasi, turli yillardagi bank ilovalari, «sinab ko‘raman» deb o‘rnatilgan o‘yinlar.
Qo‘shni Otabekning telefoni o‘nlab yetkazib berish ilovasi bilan to‘lgan edi — birida aksiya bo‘lmasa, yangisini qo‘yar, birontasini o‘chirmasdi. Saralashdan keyin ikkitasi qoldi, qolganini kerak bo‘lsa qaytarish mumkin.
Rasm va fayllarni qo‘lda saralamay qanday tartibga solish
Malika bir yarim yildan beri birorta skrinshotni o‘chirmagan edi — «kerak bo‘lib qolar» deb — natijada ikki mingta tasodifiy rasm orasidan karta raqamini topa olmadi. Deyarli har qanday telefondagi galereya o‘xshash rasm va dublikatlarni o‘zi topadi: sozlamalarda «Xotira» bo‘limini oching va tizim nimani o‘chirishni taklif qilayotganini ko‘ring.
Hujjat suratlari uchun «Muhim» papkasini saqlang, qolganini har oy achinmasdan tozalang: rasm bir oy kerak bo‘lmasa, keyin ham kerak bo‘lmaydi.
Bildirishnomalarni chalg‘itmasligi uchun qanday jilovlash
Kuniga yo‘qotilgan vaqt = bildirishnomalar soni × ishga qaytish vaqti. O‘rtacha diqqatni qaytarish uchun 20–30 soniya kerak.
Misol: kuniga 80 ta bildirishnoma × 25 soniya = 2000 soniya, taxminan 33 daqiqa. Oyiga 16 soatdan ortiq chiqadi — deyarli ikki ish kuni faqat diqqat almashtirishga ketadi.
— Yana telefon qo‘lingda, ovqat sovib qoldi. — O‘n bitta bank aksiya tugayapti deb yozibdi-da.
Sozlamalarda har bir ilova bo‘yicha faqat qo‘ng‘iroq va odamlar xabariga ovoz-oynani qoldirib, o‘yin, do‘kon va tarmoqlarning bildirishnomasini butunlay o‘chirish mumkin — ilovadan yo‘qolmaydi, faqat bezovta qilmay qo‘yadi.
Ilovalarni ekranlar va papkalarga qanday joylashtirish
- Bosh ekranga har kuni ishlatadigan beshtagacha ilovani yig‘ing.
- Qolganini papkalarga bo‘ling: banklar va pul, taksi va xaritalar, rasm-video, do‘konlar.
- Ancha vaqt kirmagan xizmatlarning yorliqlarini o‘chiring.
- Avtomatik ishga tushishni tekshiring — fondagi ortiqcha ilovalar batareyani behuda yeydi.
Ilovalar sekin internet tufayli sekinlashsa, provayder tariflarini internet-provayderlar bo‘limida solishtiring.
Tez-tez uchraydigan xatolar
- Rasmlarni qaramasdan, kerakli hujjatlar va chek skrinshotlari bilan birga o‘chirish.
- Bank ilovalarini «joy band qilmasin» deb yangilamay qo‘yish — bu pul uchun tejamkorlik emas, xavf.
- Hammaga bildirishnomaga ruxsat berib, keyin telefon chalg‘itayapti deb shikoyat qilish.
- Ilovalar do‘konidagi pullik obunalarni tekshirmaslik — ba’zida ular oylab sezdirmay yechib olinadi.
Qisqa javoblar
Telefonda xotirani tezda qanday bo‘shatish mumkin
Galereyadan boshlang: o‘xshash rasm va eski skrinshotlarni o‘rnatilgan qidiruv orqali o‘chiring — bu odatda kam vaqtda eng ko‘p joy beradi.
Bosh ekranda nechta ilova qoldirish kerak
Har kuni ishlatadigan beshtadan-yettitadan ko‘p bo‘lmasin. Qolganini ma’noga qarab papkalarga joylashtiring — banklar, taksi, xaridlar.
Ancha kirilmagan bank ilovasini o‘chirish kerakmi
Yo‘q, yangilab qoldiring, faqat xavfsizlik sozlamalarini tekshiring — bu pulga tegishli masala, kartani himoyada saqlash keyin qayta tiklashdan ishonchliroq.
Muhimini yo‘qotmay bildirishnomalarni qanday kamaytirish mumkin
Faqat qo‘ng‘iroq va odam xabarlariga ovoz-oynani qoldiring, do‘kon va o‘yinlarning bildirishnomasini butunlay o‘chiring.
Telefonni qancha tez-tez tozalash kerak
Oyiga besh-o‘n daqiqa rasmlarga, chorakda bir marta ilova va obunalarga yetadi.
Qisqacha
- Telefondagi tartib «buni oxirgi marta qachon ochgandim» degan savoldan boshlanadi — ikki oydan ko‘p bo‘lsa, o‘chiring.
- Galereya dublikat va o‘xshash rasmlarni o‘zi topadi, qo‘lda qidirish shart emas.
- Bildirishnomalar kuniga yarim soatgacha yeyishi mumkin — faqat qo‘ng‘iroq va odamlardan kelgan xabarlarni qoldiring.
- Ekrandagi papkalar faqat saralashda emas, har kuni vaqtni tejaydi.
- Yengillashtirib bo‘lmaydigan eski telefonni yillar azoblagandan ko‘ra halol sotgan ma’qul.
Summalar va to‘lovlarni NARXTOP kalkulyatorida hisoblab ko‘rish qulay.
Bank mahsulotlari va shartlarini NARXTOP kreditlar bo‘limida solishtirish mumkin.