Otabek bo‘lg‘usi uyning o‘rnida faqat panjara va armatura bilan chuqur bo‘lgan paytda pul to‘lagan edi, bir yarim yildan keyin qurilish to‘xtab qoldi va pul noaniq muddatga muzlab qoldi. Chuqur bosqichida sotib olish uyga arzonroq kirish usuli sifatida — ishlaydigan variant, ammo bu haqda halol suhbat narxdan emas, o‘sha narxni arzon qiladigan xatarlardan boshlanadi.
Chuqur bosqichidagi uy tayyor uydan sezilarli arzon — quruvchiga qurilish uchun pul kerak, va u bo‘lg‘usi metrlarni topshirish narxidan chegirma bilan sotadi. Farq narxning katta qismini tashkil qilishi mumkin, ammo siz tayyor kvartira uchun emas, uni qurish va’dasi uchun to‘laysiz.
Nega chuqur bosqichida uy arzon
Qurilish bosqichi qancha erta bo‘lsa, xaridor shuncha ko‘p noaniqlikni o‘z zimmasiga oladi — qurilish kechikishi, jarayonda qimmatlashishi, quruvchida muammolar chiqishi mumkin. Erta bosqichdagi chegirma — bozor shu xatarlarni baholaydigan narx.
Uy o‘sib borgan sari metr narxi odatda oshadi: chuqur bosqichida — minimal, kalit topshirilganda — tayyor uy bozor narxiga yaqin. Bu erta kirib, farqdan foyda olish istagini uyg‘otadi.
Chuqur bosqichida sotib olishning qanday xatarlari bor
Asosiy xatar — topshirish muddatining kechikishi, bu xohlagandan ko‘ra ko‘proq uchraydi: qurilish ko‘p tashqi omillarga bog‘liq, ularning har biri sanani oylarga surishi mumkin. Ikkinchi xatar — qurilishning muzlab qolishi, quruvchida pul tugaganda yoki rejalar o‘zgarganda. Uchinchisi — yakuniy sifat chuqur bosqichidagi reklamadan farq qilishi mumkin.
— Qurilish butunlay muzlab qolsa-chi? — deb so‘radi Otabek bitimdan oldin tanish yuristdan. — Unda sud yoki bankrotlik jarayoni orqali qaror kutishga to‘g‘ri keladi, bu esa yillar, — deb halol javob berdi u. Otabek baribir sotib oldi, ammo ko‘zi ochiq holda va jamg‘armasining kichik qismi bilan, butun summa emas.
Tejash xatarga arziydimi, qanday hisoblash kerak
Formula oddiy: tejash — tayyor kvartira narxidan chuqur bosqichidagi narxni ayirish, xatar narxi esa qurilish kechiksa yoki uzoq muddat to‘xtab qolsa yo‘qotadigan narsa.
Misol: xuddi shu uydagi tayyor kvartira 420 000 000 so‘m turardi, chuqur bosqichida — 330 000 000 so‘m. Tejash 90 000 000 so‘m, bu tayyor narxning taxminan 21 foizi. Qurilish bir yilga kechiksa va shu vaqt ijaraga oyiga 3 000 000 so‘mdan to‘lasangiz — bu yana 36 000 000 so‘m xarajat, uni tejashdan ayirish kerak. Raqamlar shartli, o‘zingiznikini qo‘ying.
| Nimani hisoblaymiz | Qanday hisoblaymiz | Misol |
|---|---|---|
| Narxdagi tejash | tayyor kvartira narxi − chuqur bosqichi narxi | 420 000 000 − 330 000 000 = 90 000 000 so‘m |
| Foizda tejash | tejash ÷ tayyor narx × 100 | 90 000 000 ÷ 420 000 000 ≈ 21 % |
| Bir yillik kechikish narxi | oylik ijara × 12 | 3 000 000 × 12 = 36 000 000 so‘m |
Kalit kutib ortiqcha ijara to‘lamaslik uchun ba’zilar qurilishga yaqinroq joyni ijaraga oladi yoki muddatni qayta ko‘rib chiqadi — bunda joriy uy ijarasi e’lonlari xarajatni nazoratda ushlashga yordam beradi.
Bitimdan oldin quruvchida nimani tekshirish kerak
- Qurilish ruxsatnomasi va yer uchastkasiga huquq — bu hujjatlarsiz bitim himoyalanmagan.
- Quruvchining topshirilgan obyektlar tarixi: nechta uy qurilgan va vaqtida topshirilganmi.
- Shartnoma shakli — unda muddat surilishi va xaridor kechikishda nima olishi haqida nima yozilgan.
- Qurilishning hozirgi holatini shaxsan, faqat reklama suratlariga qarab emas.
Quruvchilarning obyekt kartochkalarini, jumladan qurilish jarayonini ko‘rish uchun quruvchilardan yangi binolar bo‘limi qulay — u yerda takliflar bir joyda to‘plangan.
Tayyor kvartiraga pul baribir yetmasa, nima qilish kerak
Chuqur bosqichi tejashning yagona yo‘li emas. Ta’mirsiz ikkilamchi uy, auksiondagi kvartiralar va viloyatga ko‘chish ham arzonroq bo‘ladi. Har bir variantning o‘z xatar narxi bor, va chuqur bosqichi aynan siz uchun eng foydali bo‘lishi shart emas.
Bitim uchun kvartira narxidan tashqari haqiqatda qancha pul kerakligini oldindan solishtirish foydali: batafsil hisob bitim uchun kvartira narxidan tashqari qancha pul kerak maqolasida. Yangi bino uchun ipoteka ko‘rib chiqsangiz, shartlarni banklardagi ipoteka bo‘limida solishtiring.
Tez-tez uchraydigan xatolar
- Kechikish holiga zaxirasiz barcha jamg‘armani qurilishga qo‘yish.
- Faqat reklamaga ishonib, ruxsat hujjatlari va quruvchi obro‘sini tekshirmaslik.
- Narxdagi tejashni hisoblab, kutish davridagi o‘z ijarasi xarajatini unutish.
Qisqa javoblar
Chuqur bosqichida kvartira sotib olish kerakmi?
Kechikish yoki muzlash xatarini tushunib, oxirgi pulni zaxirasiz qo‘ymasangiz, arzishi mumkin. Tejash real, ammo bu xatar uchun to‘lov, bepul bonus emas.
Chuqur bosqichidagi kvartira qancha arzon?
Farq aniq quruvchi va loyihaga bog‘liq va tayyor uy narxining katta qismini tashkil qilishi mumkin. Aniq raqamni umumiy kutishga emas, o‘z takliflaringizga qarab hisoblang.
Qurilish cho‘zilib ketsa nima qilish kerak
Avval shartnomani o‘rganing — unda muddat va quruvchi javobgarligi shartlari bo‘lishi kerak. Keyingi qadam holatga bog‘liq: kutish, jarima talab qilish yoki sudga murojaat.
Qurilayotgan uydagi kvartiraga ipoteka olish mumkinmi?
Ha, ba’zi banklar qurilish bosqichidagi xaridni kreditlaydi, ammo shartlar tayyor uydagi ipotekadan farq qiladi. Qarordan oldin bir necha bank taklifini solishtiring.
Qisqacha
- Chuqur bosqichidagi kvartira tayyordan arzon, chunki xaridor qurilish kechikish xatarini o‘z zimmasiga oladi.
- Asosiy xatarlar — topshirish muddatining kechikishi, qurilishning muzlashi va reklamadan farqli sifat.
- Tejashni faqat tayyor kvartira narxi bilan emas, kutish davridagi o‘z ijarangiz xarajati bilan ham solishtiring.
- Bitimdan oldin quruvchining ruxsat hujjatlari va topshirilgan obyektlar tarixini tekshiring.
- Chuqur bosqichi tejashning yagona yo‘li emas: ta’mirsiz ikkilamchi uy, auksion va viloyat ham kirish narxini kamaytiradi.
Summalar va to‘lovlarni NARXTOP kalkulyatorida hisoblab ko‘rish qulay.
