Davron yangi kvartira derazalari janubga qaraganidan xursand edi — ertalabdan kechgacha yorug‘, qishda batareya deyarli kerak emas. Birinchi yozdayoq xursandchilik tugadi: soat uchda yotoq xona issiqxonaga o‘xshab qoldi, bola tinch soatda uxlolmadi, konditsioner to‘xtovsiz ishlab ham quyoshga ulgurmadi.
Derazalari janubga qaragan kvartirada quyoshdan qanday himoyalanish — aynan yozda, issiq avjida paydo bo‘ladigan savol. Javob «kuchliroq konditsioner qo‘yish» emas, avval issiqni xonaga kiritmaslik — shunda uni sovutish ancha kam kerak bo‘ladi.
Nega janubga qaragan derazalar yozda xonani shunchalik isitadi
Ha, janubiy tomon deyarli butun kun quyosh oladi, sharq va g‘arbdagidek faqat ertalab yoki kechqurun emas. To‘g‘ridan-to‘g‘ri nurlar soatlab shishaga uradi, shisha va tokcha qiziydi, bu issiqlik kechqurun xonaga qaytadi. Himoyasiz deraza hech o‘chmaydigan batareyaga o‘xshaydi.
Parda, plyonka, jaluz yoki markiza — qaysi birini tanlash
Qalin parda yoki ichki jaluz yorug‘likning bir qismini ushlab qoladi, lekin shisha baribir qiziydi, issiqlik rom va deraza atrofidagi havo orqali o‘tadi. Quyoshdan himoya plyonkasi shishaga yopishtiriladi va nurni qizishdan oldin qaytaradi — pardadan yaxshiroq, lekin qishda yechish qiyinroq. Markiza yoki tashqi jaluz derazani shishadan oldin yopadi — eng samarali, lekin eng qimmat variant.
Davronning qo‘shnisida jaluz ichkarida osilgan edi — foydasi kam edi. U jaluzni tashqariga, soyabon ostiga o‘tkazdi, farq esa birinchi issiq kunda termometrsiz ham bilindi.
Konditsionerdagi tejamni qanday hisoblash
Natijani konditsiner ishlash soatlari orqali taxmin qilish mumkin. Misol: 1000 Vtlik konditsiner himoyasiz xonani salqin tutish uchun kuniga 8 soat ishlaydi. Plyonka yoki markiza bilan xona sekinroq qiziydi, va 6 soat yetishi mumkin. Farq 2 soat × 1000 Vt = 2000 Vt·soat, kuniga 2 kVt·soat, 30 kunda — 60 kVt·soat tejam. Raqamlar taxminiy — o‘zingiznikini qo‘ying.
Ikkinchi misol — himoyaning narxi. 1,5 × 1,5 m derazaga plyonka o‘rnatish bilan shartli 150 000 so‘m, rulon parda — taxminan 200 000 so‘m, tashqi jaluz — 500 000 so‘mdan boshlanadi. Summalar har sotuvchida boshqacha, bu tayyor narx emas, solishtirish uchun yo‘nalish. Tayyor rulon parda va plyonkani ko‘chib o‘tganlar texnika va mebel e’lonlarida ko‘pincha arzonroq sotadi.
| Nimani hisoblaymiz | Qanday | Misol |
|---|---|---|
| Konditsiner soat tejami | himoyasiz soat − himoyali soat | 8 soat − 6 soat = 2 soat/kun |
| Elektr tejami | soat × asbob quvvati | 2 soat × 1000 Vt = 2 kVt·soat/kun |
| Oyiga | kunlik kVt·soat × 30 | 2 × 30 = 60 kVt·soat |
Derazalar janubga qaragani yomonmi
Yo‘q, bir xilda emas — yozda bu ortiqcha issiqlik, lekin qishda bunday kvartira sezilarli issiqroq va isitish arzonroq, chunki xuddi shu quyosh xonani bepul isitadi. Uy-joy e’lonlari orasidan kvartira tanlaganda derazalar tomonini alohida so‘rash kerak — rieltor buni har doim o‘zi aytmaydi, rejada esa janub qayerdaligi har doim aniq emas.
Kvartira baribir issiq bo‘lsa, nima qilish kerak
Ha, parda va plyonkadan keyin ham issiq qolsa — deraza oldidagi balkon qizimayotganini tekshiring: himoyasiz shishalangan balkon pechga aylanib, issiqni eshik orqali xonaga beradi. Erta tongda va kech kechqurun, ko‘chada sovuqroq paytda shamollatish yordam beradi, kunduzi derazalarni yopiq tuting — sovuq havo chiqmaydi, issiq havo kirmaydi.
Derazalarni energiya tejaydiganiga to‘liq almashtirishga qaror qilsangiz, xarajatni bo‘lib to‘lash bilan kredit kartasi orqali taqsimlash yoki oldindan kredit kalkulyatorida ortiqcha to‘lovni hisoblab ko‘rish mumkin.
Ko‘p uchraydigan xatolar
- Pardani faqat ichkariga osib, xona baribir issiq bo‘lganidan hayron bo‘lishadi — shisha birinchi bo‘lib qiziydi.
- Issiq uchun to‘q rangli qalin parda tanlashadi — to‘q mato o‘zi ochiq rangdan ko‘ra ko‘proq qiziydi.
- «Shamollatish uchun» issiq kun bo‘yi derazani ochiq tutishadi — aslida issiq ko‘cha havosini kiritishadi.
Qisqa javoblar
Quyoshdan nima yaxshiroq himoya qiladi — parda yoki plyonka
Plyonka samaraliroq, chunki nurni shisha qizishidan oldin qaytaradi; parda esa arzonroq va qishda yechish osonroq.
Derazalari janubga qaragan kvartiradan voz kechish kerakmi
Shart emas — yozda quyoshdan himoya kerak, qishda esa tabiiy issiqlik hisobiga isitish arzonroq bo‘ladi.
Yozgi issiqdan shamollatish yordam beradimi
Ha, lekin faqat erta tongda va kech kechqurun — kunduzi ochiq deraza ko‘chadan issiq havo kiritadi.
Quyoshdan himoya plyonkasini qishda yechish mumkinmi
Maxsus yechiladigan plyonkalar yechiladi, lekin ko‘pchilik yil bo‘yi qoladi — qishda quyosh kuchsizroq bo‘lgani uchun deyarli xalaqit bermaydi.
Qisqacha
- Janubiy derazalar deyarli butun kun quyosh oladi, shuning uchun yozda boshqa tomonlardan ko‘ra ko‘proq isitadi.
- Plyonka va tashqi jaluz oddiy pardadan yaxshiroq ishlaydi, chunki shishani qizishga qo‘ymaydi.
- Konditsinerdagi tejamni ishlash soatlari farqi orqali hisoblang — kuniga 2 soat ham oyiga sezilarli natija beradi.
- Qishda xuddi shu derazalar kvartirani bepul isitadi va isitish xarajatini kamaytiradi.
- Issiqda erta tongda va kechqurun shamollatish yaxshiroq, kunduzi derazani yopiq tuting.
- Kvartira olishdan oldin derazalar tomonini alohida so‘rang, «yorug‘ kvartira» degan umumiy so‘zlarga tayanmang.
