Foizi har oy to‘lanadigan omonat qanday ishlaydi

Foizi har oy to‘lanadigan omonat qanday ishlaydi

Foizi har oy to‘lanadigan omonat oddiy tuzilgan: bank har oy hisoblangan daromadni alohida kartaga yoki hisobga o‘tkazadi, omonatning o‘zi esa muddat oxirigacha tegilmagan holda qoladi. Bu foizlar muddat oxirida bir yo‘la emas, muntazam qo‘shimcha daromad sifatida kerak bo‘lganda qulay.

Haydar aka pensiyaga chiqib, jamg‘armasini aynan har oy foiz to‘lanadigan omonatga qo‘ygan — shunda foizlar har oy pensiyaga qo‘shilib, kommunal xarajatlarning bir qismini sezilmagan holda qoplaydi, omonatning asosiy summasi esa muddat oxirigacha ishlashda davom etadi.

Bu kapitallashtirilgan omonatdan nimasi bilan farq qiladi

Kapitallashtirishda foizlar chiqarilmaydi, omonat summasiga qo‘shiladi — va keyin o‘zi ham daromad keltira boshlaydi, shuning uchun muddat oxirida yakuniy summa kattaroq chiqadi. Har oylik to‘lovda esa foizlar darhol hisobingizga o‘tadi, omonat summasi o‘smaydi — bir oylik daromad xuddi shu muddatdagi kapitallashtirishga nisbatan kamroq chiqadi.

Farq uzoq muddatlarda ayniqsa sezilarli: omonat qancha uzoq bo‘lsa, kapitallashtirish «foizga foiz» hisobiga shuncha ko‘proq yutadi. Bu qanday ishlashi jamg‘armani hammasini birdan yo‘qotmaslik uchun qanday diversifikatsiya qilish maqolasida batafsil yozilgan — jamg‘armani nega turli vositalar orasida bo‘lish kerakligi ham o‘sha yerda.

Oylik daromadni qanday hisoblash

Formula oddiy so‘z bilan: oylik daromad — omonat summasini yillik stavkaga (ulush shaklida) ko‘paytirib, 12 ga bo‘lish.

Misol (stavka shartli, shartnomangizdagisini qo‘ying). Omonat 15 000 000 so‘m, yiliga 22%, muddat bir yil. Oylik daromad = 15 000 000 × 0,22 / 12 = 275 000 so‘m. Bir yilda teng oylik to‘lovlarda 275 000 × 12 = 3 300 000 so‘m yig‘iladi, omonatning o‘zi esa muddat oxirida o‘zgarmay qoladi — 15 000 000 so‘m.

Aniq banklarning stavka va shartlarini NARXTOP banklar xaritasida solishtirish qulay — har oy to‘lanadigan omonatlarda stavka ba’zida muddat oxirida to‘lanadigan omonatga nisbatan bir-ikki ball pastroq bo‘ladi.

Bunday omonat kimga mos

Har oylik to‘lov foizlar byudjetga muntazam qo‘shimcha sifatida kerak bo‘lganda qulay: pensionerlarga, jamg‘armaning bir qismini «ishlatib», lekin oylik daromad olishni xohlaydiganlarga yoki byudjetni oylar bo‘yicha taqsimlaydigan oilalarga — bu haqida valyutadagi daromad va so‘mdagi hayot: qanday birlashtirish maqolasida yozilgan.

Agar maqsad ma’lum sanaga maksimal summani jamg‘arish bo‘lsa, masalan katta xarid uchun, odatda kapitallashtiriladigan omonat foydaliroq: u yerda daromad yo‘lda sarflanmaydi, asosiy summa bilan birga ishlaydi.

Foizlar qayerga tushadi

Odatda bank foizlarni omonat ochilganda ko‘rsatilgan alohida kartaga yoki joriy hisobga to‘laydi. Keyin bu pulni erkin sarflash, o‘tkazish yoki alohida jamg‘arish mumkin — omonatga bu tegmaydi.

— Foizlarni kartadan yechmasam-chi? — Ular shunchaki omonatdan alohida hisobda yig‘ilib qoladi, lekin o‘zi endi asosiy omonat kabi daromad keltirmaydi. Qo‘shnisida shunday bo‘lgan: foizlar bir yil bekor kartada yotgan, toki u ular uchun alohida qisqa muddatli omonat ochmaguncha.

Omonat, kredit va kartalarga umumiy nazar NARXTOP Pul bo‘limida jamlangan.

Ko‘p uchraydigan xatolar

• Har oylik to‘lovni kapitallashtirish bilan aralashtirib yuborish — bular turli va deyarli qarama-qarshi sxemalar.
• Butun muddat uchun yakuniy foydani emas, faqat e’londagi stavkani solishtirish.
• Olingan foizlarni keyingi ishga solmasdan kartada bekor saqlash.
• Kelajakdagi katta maqsad uchun bunday omonat ochish, holbuki kapitallashtirish qulayroq bo‘lardi.

Qisqa javoblar

Foizi har oy to‘lanadigan omonat qanday ishlaydi?

Bank oyiga hisoblangan daromadni alohida kartaga yoki hisobga o‘tkazadi, omonat summasi esa muddat oxirigacha o‘zgarmaydi.

Qaysi biri foydaliroq — har oylik to‘lov yoki kapitallashtirish?

Muntazam daromad kerak bo‘lsa — to‘lov, muddat oxirida maksimal summa kerak bo‘lsa — kapitallashtirish: u yerda foizlar asosiy summa bilan birga ishlaydi.

Omonatni to‘lovdan kapitallashtirishga o‘tkazish mumkinmi?

Odatda yo‘q, bular turli mahsulotlar — sxemani almashtirish uchun omonat yopilib, kerakli shartlarda yangisi ochiladi.

Har oylik foizlar qayerga tushadi?

Omonat ochishda ko‘rsatilgan alohida kartaga yoki hisobga — bu pulni erkin sarflash yoki o‘tkazish mumkin.

Qisqacha

• Har oylik to‘lovda daromad har oy alohida hisobga tushadi, omonat summasi o‘zgarmaydi.
• Oylik daromad oddiy hisoblanadi: summa × yillik stavka / 12.
• Ma’lum sanaga summani jamg‘arish uchun odatda kapitallashtirish foydaliroq.
• Har oylik to‘lov daromad byudjetga muntazam qo‘shimcha sifatida kerak bo‘lganlarga qulay.
• Turli banklardagi omonatlar stavkasini solishtiring — har oylik to‘lovda u ba’zida pastroq.